راهنمای جامع کارت بازرگانی

کارت بازرگانی چیست؟

کارت بازرگانی مجوزی است که دارنده ی آن می تواند بصورت قانونی اقدام به تجارت در عرصه واردات و صادرات کالا کند. این تجارت از ثبت سفارش و ترخیص کالا تا واردات از مناطق آزاد، حق العمل کاری در گمرک و صادرات کالاهای مجاز را شامل میشود. این کارت فقط برای کالاهای تجاری لازم است. یعنی کالاهایی که برای فروش وارد یا صادر میشوند.
کالاهایی که استفاده شخصی و سایر مصارف دارند مانند نمونه های تجاری، غیر تجاری، تولیدی و آزمایشگاهی به عنوان کالای تجاری شناخته نمیشوند. همچنین وسایل مورد نیاز واحدهای تحقیقاتی، علمی، پزشکی، آموزشی و آزمایشگاهی نیز مثل کاتالوگ، بروشور و نمونه های فاقد بهای ذاتی، کالای تجاری محسوب نمیشوند. در ادامه با هم مهمترین کاربردها و مزایای داشتن کارت را مرور میکنیم.

کارت بازرگانی برای واردات کالا و خدمات

از گذشته تا به امروز داشتن کارت بازرگانی برای واردات کالا اجباری بوده است. در قدیم بسیاری از بازرگانان با اینکه شرایط کارت بازرگانی را نیز داشتند، بنا به برخی دلایل تمایل چندانی به اخذ کارت بازرگانی به نام خود و واردات کالا با آن کارت را نداشتند. حتی بودند بازرگانانی که به نام خودشان کارت داشتند، اما باز هم از کارت شخص دیگری برای انجام بازرگانی خارجی استفاده میکردند.

کارت بازرگانی مجوز ورود به دنیای واردات و صادرات

اما با اعمال سخت گیری های بیشتر در قوانین، امروز دیگر براحتی نمیتوانید کالای خود را با کارت شخص دیگری وارد کرده و از گمرک ترخیص نمایید. بنابراین لازم است تا شرایط اخذ کارت را بدانید و نسبت به دریافت کارت به نام خودتان اقدام کرده و با همان کارت واردات کالا را انجام دهید. برای واردات کالا ابتدا باید کدینگ و معرفی کارت در سامانه EPL انجام شود و سپس ثبت سفارش، اظهار کالا و ترخیص گمرکی را انجام دهید. برای واردات 15 رشته فعالیت وجود دارد که وارد کننده میتواند حداکثر 3 رشته را وارد کند.

پانزده رشته فعالیت مندرج در کارت بازرگانی

در سال‌های اخیر، کارت‌های بازرگانی جدیدی صادر می‌شوند که باید زمینه‌ی فعالیت مشخصی داشته باشند. به همین دلیل، فعالیت‌هایی که با این کارت‌ها انجام می‌شوند، تنها به همان رشته هایی محدود خواهد بود که روی کارت بازرگانی ثبت شده است.
بر اساس تبصره 2 بند 2 ماده 10 آئین‌نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات و دستورالعمل ابلاغی، از این پس صدور و تمدید کارت بازرگانی فقط با ثبت یک رشته فعالیت خاص بر اساس درخواست متقاضی امکان‌پذیر خواهد بود. متقاضی دریافت کارت بازرگانی میتواند حداقل یک و حداکثر سه رشته انتخاب کند.
البته واحدهای تولیدی با داشتن پروانه تولید از یکی از وزارتخانه‌های تولیدی، علاوه بر زمینه فعالیت ثبت شده در بند ستاره‌دار (*)، مجاز به انتخاب حداکثر 2 رشته فعالیت اختصاصی از بین رشته‌های 1 تا 15 هستند. سایر متقاضیان تنها مجاز به انتخاب رشته‌های 1 تا 15 هستند.
* مواد اولیه، ماشین‌آلات، اجزاء، قطعات و لوازم یدکی مورد نیاز خط تولید (مخصوص واحدهای تولیدی با داشتن پروانه تولید از یکی از وزارتخانه‌های تولیدی با ارائه پروانه معتبر)
مواد غذایی، حیوانی، نباتی، آشامیدنی، محصولات وابسته، نباتات و حیوانات زنده (قسمت‌های اول، دوم، سوم و چهارم کتاب مقررات صادرات و واردات)
مواد معدنی، سنگ، گچ، سیمان، شیشه و پنبه نسوز، سنگ‌ها و فلزات گران‌بها و مصنوعات وابسته (قسمت‌های 5، 13 و 14 کتاب)
مواد شیمیایی، پلاستیک، دارویی و محصولات وابسته (قسمت‌های 6 و 7 کتاب)
چوب و کاغذ و مصنوعات وابسته (قسمت‌های 9 و 10 کتاب)
مواد نسجی و مصنوعات وابسته (قسمت 11 کتاب)
وسایل نقلیه زمینی، هوائی، آبی، ماشین‌آلات راه‌سازی و استخراج معدن و قطعات مربوطه (قسمت 17 و بخشی از فصل 84 کتاب)
برق، الکترونیک، مخابرات، ارتباطات و ماشین‌آلات، وسایل و مصنوعات وابسته (قسمت 16 کتاب)
فلزات معمولی و مصنوعات وابسته (قسمت 15 کتاب)
آلات و دستگاه‌های اپتیک، عکاسی، سینماتوگرافی، دقت‌سنجی، ساعت‌سازی، موسیقی و قطعات مربوطه (قسمت 18 کتاب)
پوست، چرم، پر، مو و مصنوعات وابسته (قسمت‌های 8 و 12 کتاب)
اسلحه و مهمات، اجزاء و قطعات مربوطه (قسمت 19 کتاب)
اشیاء هنری، کلکسیون و عتیقه‌ها (قسمت 21 کتاب)
لوازم ورزشی، اسباب بازی و قطعات مربوطه و مصنوعات موضوع قسمت 20 کتاب
حق العملکاری
خدمات (مثل صادرات و واردات خدمات مهندسی و نرم افزاری)

کارت بازرگانی برای صادرات کالا و خدمات

تا قبل از سال 1401 قانونی وجود داشت که به صادرکنندگان آزادی عمل بیشتری میداد. طبق این قانون اگر شما سابقه صادرات نداشتید، میتوانستید تا 6 ماه با مجوز وزارت صمت اقدام به صادرات کالا بدون داشتن کارت کنید. یعنی شما میتوانستید تا 6 ماه از کار صادراتی خودتان فیدبک بگیرید و در صورت مثبت بودن بازخوردها، اقدام به دریافت کارت کنید. متاسفانه این قانون در حال حاضر لغو شده است.

کارت بازرگانی برای صادرات

شاید در آینده مجددا این شرایط ایجاد شود. اما فعلا بر طبق قانون شما تنها با داشتن کارت میتوانید مبادرت به امر صادرات و واردات کالا بصورت تجاری نمایید. یعنی برای صادرات نیز شما از لحاظ قانونی نیاز به داشتن کارت به نام خودتان دارید. دقت کنید که بر خلاف واردات، برای صادرات هیچ محدودیتی جهت فعالیت در رشته های مختلف (یعنی 15 رشته مجاز کارت بازرگانی) وجود ندارد وجود ندارد.

کارت بازرگانی برای واردات و صادرات از مناطق آزاد تجاری

شاید شما به دنبال گرفتن کارت بازرگانی برای واردات از مناطق آزاد کشور باشید. احتمالا برخورداری از معافیتهای مالیاتی و سایر مزایای مناطق آزاد تجاری، شما را به بررسی امکان انجام این کار سوق میدهد. مناطق آزاد عبارتند از: ماکو، چابهار، کیش، قشم، انزلی، ارس و اروند. به هر صورت با داشتن کارت به نام خودتان میتوانید در مناطق آزاد تجاری نیز فعالیت کنید.

مزایای کارت بازرگانی

داشتن این کارت علاوه بر اینکه به شما اجازه فعالیت تجاری قانونی در حوزه صادرات و واردات را میدهد، مزایای دیگری را هم در پی دارد که در زیر به ان اشاره می کنیم:
صدور ویزای تجاری
صدور گواهی مبدا از کشور صادر کننده
عضویت در اتاق بازرگانی
ارتباط با تجار خارجی
مبادله اطلاعات تجاری در سطح جهان
شرکت در نمایشگاه های ملی و بین المللی داخلی و خارجی
امکان حق العمل کاری در گمرک
امکان ثبت سفارش واردات
ترخیص گمرکی کالا
ثبت برند در ایران به نام خودتان به زبان انگلیسی
انواع کارت بازرگانی
انواع کارت بازرگانی عبارتند از:
کارت تجاری
کارت خدماتی
کارت تولیدی و صنعتی
کارت موردی

کارت بازرگانی تجاری چیست؟

کارتی است که توسط آن میتوانید اقدام به فعالیت تجاری در حوزه واردات و صادرات کالا کنید. فعالیت های تجاری از ثبت سفارش، ترخیص کالا و واردات از مناطق آزاد گرفته تا حق العمل کاری در گمرکات و صادرات کالاهای مجاز.

کارت بازرگانی خدماتی چیست؟

شرکت هایی که مجوز سرمایه گذاری با زمینه فعالیت خدماتی دارند، میتوانند کارت بازرگانی خدماتی دریافت کنند. صاحبان کارت خدماتی صرفا در حوزه فعالیت خدماتی خود می توانند کالا وارد کنند.

کارت بازرگانی تولیدی و صنعتی چیست؟

شرکت هایی که دارای مجوز سرمایه گذاری با زمینه فعالیت تولیدی هستند، میتوانند کارت تولیدی و صنعتی دریافت کنند. صاحبان این کارت صرقا می توانند تجهیزات کارگاهی و مواد اولیه مورد نیاز تولید خود را وارد کنند.

کارت بازرگانی موردی چیست؟

اگر شما به عنوان شخص حقیقی یا حقوقی تنها یکبار نیاز به واردات یا صادرات کالایی داشته باشید، میتوانید از کارت موردی استفاده کنید.

تفاوت کارت بازرگانی حقوقی و حقیقی

کارت حقوقی همیشه به کارت حقیقی اولویت دارد. البته دریافت کارت بازرگانی حقوقی هم سخت تر از کارت بازرگانی حقیقی بوده و هزینه آن هم به مراتب بالاتر است. چون شما باید حتما ثبت شرکت انجام داده و دفتر کار معتبر و واقعی داشته باشید. در عوض کارت حقوقی محدودیت های کارت حقیقی را نداشته و از لحاظ اعتبار بین المللی نیز بسیار بهتر از کارت حقیقی است.
تجارت برخی کالاهای خاص و همچنین فعالیت در برخی رشته ها مطابق اعلام دولت مختص کارت حقوقی است. این محدودیت های کارت حقیقی در زمانهای مختلف متغیر است. تفاوت اصلی شرایط ثبت نام و تمدید کارت بازرگانی حقیقی و کارت بازرگانی حقوقی نیز در این است که برای کارت حقوقی، مواردی که جنبه فردی دارند (مانند حداقل سن مورد تایید)، برای مدیر عامل شرکت اعمال میشود.